het leven volgens henkdecorte

29 maart 2007

Zouden we dat wel doen? (3)


Ik heb net een mail gestuurd naar Stijn Tormans van Knack. Ik ken Stijn niet echt persoonlijk maar heb er toch al eens een pint mee gedronken. En dus vertrouw ik hem. (zo gaat dat met pinten)

Dat vertrouwen is nodig. Ik heb 'm een tekst doorgestuurd die ik onmogelijk onder mijn eigen naam kan laten publiceren in Knack. Dat heeft met loyauteit en arbeidscontracten te maken. Maar ik vind dat de wereld recht heeft op de waarheid... en op een eucharistieloze Radio1. In mijn mailtje heb ik Stijn gevraagd om ermee te doen wat hij wil. Voor het geval de volgende Knack geen tekst van mijn hand publiceert zet ik 'm alvast op deze blog. Er is toch geen kat die dit leest. Of toch? Vreemd wel, in theorie kan iedereen ter wereld dit lezen, en toch ga ik ervan uit dat alles wat ik hier post privé blijft. Als een soort geheim dagboek. Ik ben een idioot.


Soit, dit was de tekst:


Mis op zondag overleeft vernieuwing Radio 1.
Welke krachten zitten er achter die onbegrijpelijke beslissing?
Is het behouden of afschaffen van de eucharistieviering op Radio 1 een beslissing van strategisch belang?


In principe moest op 2 april een nieuwe Radio 1 starten. Uiteindelijk zal die nieuwe Radio1 pas op 2 september te beluisteren zijn. De vernieuwing is blijkbaar zo ingrijpend dat de vooropgestelde startdatum onmogelijk kon worden gehaald.
De ambitie was dan ook groot toen Mark Coenen - toen nog Algemeen Directeur Radio, in de nieuwe directiestructuur van de VRT Algemeen Directeur Markstrategie - de vernieuwingsoperatie en de hervormingsplannen eind vorig jaar aankondigde. De terminologie die toen werd gebruikt varieerde van "volledige vernieuwing" en "van de grond af" tot "tabula rasa".

In de weinige communicatie hierover kwam heel vaak het woord "open" terug. Radio 1 moet een open net worden. Het huidige programmaschema biedt onvoldoende flexibiliteit wanneer belangrijke nieuwsfeiten plaatsvinden. Zo is er in programma's als 'Het beste moet nog komen' en 'Alaska' te weinig ruimte om - als dat nodig is - heel snel belangrijke nieuwsflitsen of duiding te geven. In het geval van op voorhand opgenomen programma's als ‘De Teksbaronnen’ of ‘Titaantjes’ is dat nog een groter probleem. Radio 1 moet dus een minder strak geformatteerd net worden met minder gesloten programmaconcepten.

Het programma dat nog het meeste wringt met dat open profiel is de eucharistieviering op zondag. Die mis begint na het nieuws van 10u en stopt niet voor de laatste 'Amen' is weg gegalmd tegen de reclameboodschappen van 11u aan. Wanneer er tijdens die viering een spookrijder over de Vlaamse snelwegen scheurt wordt heel even de preek van de pastoor weg gefaded en na de verkeersjingle gaat hij weer verder alsof er niks gebeurd is. Stel je voor dat tijdens die mis de paus sterft of de regering valt. Ook dan moet de priester de mond worden gesnoerd vanuit de studio aan de Reyerslaan voor een extra nieuwsbericht.

Die eucharistieviering is al jaren een doorn in het oog van de programmamakers en zelfs managers van de VRT-radio. Ze zit in het programmaschema als een soort zatte nonkel op een familiefeest: niemand heeft 'm er graag bij maar je kunt toch moeilijk zeggen dat hij niet meer welkom is. De eucharistieviering is namelijk een verplicht nummer, het is tijdens het onderhandelen van de beheersovereenkomst van de VRT ooit opgenomen in een lijst met uitzendingen voor derden waar Radio 1 verplicht uitzendtijd moet voor vrijmaken of afstaan. Die mis en die uitzendingen voor derden van levensbeschouwelijke verenigingen zijn een soort Paard van Troje voor Radio 1. Al jaren probeert men de slinkende luistercijfers op te krikken door meer eenheid in de 'flow' en de 'auditieve vorm' te brengen, door een zeer strikt muziekbeleid te voeren enz. en dan fietsen die 'gastprogramma's' daar lomp doorheen. Geen wonder dat er na het nieuws van 19 geen hond nog naar Radio 1 luistert en dat Kurt Van Eeghem op zondag parels voor de zwijnen maakt met zijn Salon.

Wie luistert er naar de mis op zondag? Niet-gelovigen niet, lijkt ons. Gelovigen gaan naar de kerk en kunnen dus niet luisteren. Tenzij ze slecht te been zijn. Maar die mensen kunnen ook kijken naar één want daar is ook een eucharistieviering bezig. Wie blijft er dan over? Rooms-katholieke gelovigen die slecht te been zijn en geen televisie hebben. Hoeveel zouden er dat zijn? We hebben geen officiële cijfers, maar we gokken op 'verwaarloosbaar weinig'.

Heel even hoopte men bij Radio 1 met de nieuwe open structuur een sterk argument te hebben om bij de Raad van Bestuur te gaan pleiten voor het laten verdwijnen van de eucharistieviering op Radio 1. Op 20 december 2006 werd in de krant De Morgen gesuggereerd dat de eucharistieviering het eerste slachtoffer was van de vernieuwing. VRT-woordvoerder Paul de Meulder weigerde toen dat bericht te bevestigen maar liet wel verstaan dat er aan gedacht werd: "Radio 1 moet een open nieuwszender worden en de mis past niet echt in dat plaatje." was zijn uitleg. In de wandelgangen van de VRT was te horen dat een verhuizing naar Klara of de middengolf - zoals ook Sporza - of eventueel internet in overweging werd genomen.

Helaas, het heeft niet mogen zijn. Het is bijna 2 april, er wordt nog steeds hard nagedacht over de nieuwe Radio 1 en één bepaalde beslissing is al gevallen: de eucharistieviering op zondag blijft! Dat is geen beslissing van de werkgroep die aan die vernieuwing werkt, ook niet van de nieuwe directeur Marktstrategie, het is een beslissing van het allerhoogste orgaan bij de VRT: de Raad van Bestuur. In een recent verleden heeft de raad van bestuur twee keer van zich laten horen. In een eerste geval hadden Tony Mary en Aimé van Hecke zich iets te ver gewaagd in een commercieel contract met Belgacom. Voorzitter Guy Peeters was toen kwaad omdat het om een strategische beslissing ging die de twee schalkse ruiters toch beter met de Raad van Bestuur hadden besproken. In het tweede geval had raadslid en folkliefhebber Jozef Deleu luidop de vraag gesteld of de vernieuwingsoperatie van Radio 1 geen strategische beslissing was. Op die manier wilde hij de verdwijning van de muzikale niche-programma's op Radio 1 tegenhouden. Voorzitter Guy Peeters ontnam hem die hoop door te stellen dat het hier niet om een beslissing van strategisch belang ging en dat de Raad van Bestuur zich dus niet hoefde te moeien.

Uit deze twee voorbeelden kunnen we concluderen dat de beslissing om de eucharistieviering NIET te laten vallen dus WEL van strategisch belang is.
Uit goede bron hebben we veromen dat Guy Peeters, overigens toch prominent logebroeder, persoonlijk met kardinaal Danneels overleg heeft gepleegd over deze kwestie. Het lijkt er dus sterk op dat over de vernieuwing van Radio 1 niet beslist wordt door de Radio 1-medewerkers, ook niet door de speciaal hiervoor opgerichte werkgroep, ook niet door het management, maar wel door het bisdom van Mechelen. Amen.

Misschien is die laatste alinea erover. Ach, het is al te laat. Het is nu aan Stijn. Amen.


Geen opmerkingen: