het leven volgens henkdecorte

21 maart 2017

Er is niks veranderd. Of toch niet veel.

Morgen zal het precies 1 jaar geleden zijn dat Brussel en bij uitbreiding ons land werd opgeschrikt door twee vreselijke, laffe, terroristische aanslagen. 
Ik zat op een tram die door Schaarbeek reed, op weg naar het werk, toen het nieuws van een ontploffing in de luchthaven op mijn smartphone te lezen viel. Het waren nog halfbakken en voorzichtige berichten, de nieuwsmakers waren nog niet zeker of het om een ongeluk of een terreurdaad ging. De tram reed voorlopig rustig verder, niemand in de tram maakte zich ongerust, of toch niet over dat ondenkbare. 
Achteraf zou blijken dat Mohamed Abrini, aka de man met het hoedje, al begonnen was aan zijn flinke wandeling van de luchthaven naar het centrum. Rond 9u42 passeerde hij aan het Meiserplein, geef en neem een klein halfuur nadat ik op datzelfde plein van de tram was gestapt om de laatste meters naar het werk te voet te doen.
Het was uitzonderlijk dat ik de tram had genomen, meestal neem ik 's ochtends de metro, dat is minder aangenaam maar het gaat wel sneller. De metro die ik bijna dagelijks nam en nog steeds neem rijdt door station Maalbeek. 
Er zijn veel slachtoffers gevallen die dag, doden en anderen: zwaargewonden, nabestaanden, getraumatiseerde hulpverleners, ...  Ik was daar gelukkig niet bij. En als bij wonder ook niemand die ik persoonlijk ken. Op de meest verschrikkelijke momenten vinden vaak de meest wonderlijke dingen plaats, daar al 'ns over nagedacht?

We zijn nu dus een jaar verder. Toen #Hautekiet vanochtend via twitter een oproep deed met de vraag wat er in ons leven is veranderd sinds 22 maart begon ik na te denken. Het was vooral die gezwollen opener die mij daartoe dwong: 
"Er is een tijdperk voor 22/3 en tijdperk na 22/3." 
en dan kwam die vraag
 "Hoe hebben de aanslagen jouw leven veranderd? En onze maatschappij?"
Na een paar minuten nadenken antwoordde ik kortweg: "Niet" 
Prompt kreeg via sms en whatsapp een paar verbolgen reacties. Sommigen dachten ik met mijn reactie kritiek had op het thema van de uitzending, anderen zagen mijn beknopte 'niet' als een politiek hypercorrecte/linksintellectuele/islamofiele/schrappenwatnietpast opmerking van 'iemand die het maar niet wil inzien.'
Beide soorten reacties raakten mij. Ik probeerde alleen maar eerlijk op die vragen te antwoorden. En het antwoord was en is nog altijd twee keer 'niet'. 

In mijn persoonlijke leven is, in vergelijking met een jaar geleden, niks bijzonders veranderd. Ik ben persoonlijk niet veranderd, op wat extra grijze haren na misschien. En mijn leven is ook nog steeds hetzelfde: ik werk nog altijd in Brussel, ik ga nog altijd uit in Brussel, ik wandel nog altijd kriskras door de stad als ik daar zin in heb, ook 's avonds. Mijn werk is nog altijd ongeveer hetzelfde en mijn weekdagen hebben meestal nog altijd hetzelfde soort begin en einde als in 'dat vorige tijdperk'.
Thuis, ergens in een typisch Vlaams dorp dat zich graag profileert als 'vertrouwde schakel', is eigenlijk ook niks veranderd. Of het moet die verandering zijn waarbij het gemeentebestuur ondertussen opnieuw officieel bestuurbaar is verklaard. Dat lijkt een hele vooruitgang maar in de praktijk merk je daar niks van.
In mijn leven is er dus echt niks fundamenteels veranderd.

"En de maatschappij? Die is toch wél veranderd sinds vorig jaar?", vroegen sommigen mij. 
Even over nagedacht...en dan opnieuw: "Niet echt, toch?"

De angst voor die gevaarlijke islamterreur? Die was er ook al met #JeSuisCharlie, in januari 2015. 
Die zwaar gewapende soldaten in de straten? Die zijn uit de kazernes gejaagd na de aanslagen in Parijs, op 13 november 2015. 
Brussel is toch een belegerde stad geworden?  Brussel heeft er sinds WOII niet meer zo belegerd uitgezien als in de 4-daagse van 21-25 november 2015, #brusselslockdown, met die rondgetwitterde katjes toen, weet u nog? Dat was exact 4 maanden vóór het begin van dat nieuwe tijdperk.

En laat ons eerlijk zijn: de angst voor moslimterreur was er ook al met de aanslagen in Madrid en Londen, met de fatwah op Salman Rushdie, met de moord op Theo Van Gogh, met de aanslagen op 9/11, in 2001. 
Die angst was er zelfs al toen Bush Sr. in 1990 aan een Golfoorlog begon tegen Saddam Hoessein. Omdat hij als seculiere dictator een wahabistische staat was binnengevallen notabene, het was iets met onbetaalde schulden en een discussie over olie.
Ik was toen 18, ik stond op het punt aan het volwassen leven te beginnen, en toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Mark Eyskens verklaarde op de televisie dat ons land voor het eerst sinds lang echt betrokken was geraakt bij een groot internationaal conflict. Enkele weken lang dacht ik dat mijn leven al gedaan was nog voor het echt was begonnen. Wat voor zin had het nog als de wereld en Koeweit letterlijk in brand stonden? Waarom zou ik nog moeite doen om mijn talenten te ontplooien als ik elk moment opgeroepen kon worden om als milicien op een mijnenjager in de Perzische Golf te gaan zitten?  Een paar weken later bleek het allemaal nog wel mee te vallen. Elf jaar later verklaarde diezelfde Mark Eyskens dat de derde Wereldoorlog was uitgebroken. Er waren twee torens ingestort.
Om maar te zeggen dat er weinig écht veranderd is. Zelfs niet omdat het 'nu wel heel kortbij is gekomen'. Voor de mensen die vorig jaar een geliefde, een collega of hun gehoor verloren hebben, ja. Maar voor mij? En voor de gemiddelde u? Neen toch?

Wacht, wacht. Er is misschien toch wel iéts. 
Ten tijde van de aanslagen had ik een fantastisch lief en sindsdien ben ik opnieuw vrijgezel. En Theo Francken heeft ondertussen Maggie De Block opgevolgd aan de top van de meest populaire politici in ons land, dat ook. 
Ik ga er in beide gevallen van uit dat die veranderingen ook zonder aanslagen zouden gebeurd zijn.












01 januari 2017

Nieuwjaarsbrief voor Radio1

Beste Radio1- bazen,


Ik wens jullie een wondermooi 2017 toe.
Hopelijk is dat nieuwe jaar voor jullie alvast beter gestart dan voor mij.
Toen ik op de eerste dag van dit jaar wakker werd en naar dagelijkse, zeg maar vastgeroeste gewoonte mijn radio opzette kreeg ik het geneuzel te horen van een abt die zich met mij ‘verbonden wist via de radiogolven’ en dan iets begon te murmelen over goede voornemens, de zoektocht van Maria naar de ware reden van het bestaan en het belang van de herders in dit verhaal. Het was al even geleden dat een jaar zo slecht begonnen was.


Ik wens jullie dan ook geweldig veel moed toe in het nieuwe jaar.
Het zal nodig zijn, want als ik het goed begrepen heb wordt 2017 alweer een heel belangrijk jaar voor Radio1. Ik veronderstel dat jullie opnieuw wat wijzigingen zullen doorvoeren in het uitzendschema en ik weet nu al dat jullie elke aanpassing zullen verantwoorden met een verklaring waarin de begrippen ‘luisteraar’, ‘onderzoek’ en ‘veranderende luistergewoonten’ zullen gebruikt worden. Dat is goed, elke beslissing die jullie zullen nemen moet goed doordacht en strategisch te verantwoorden zijn.

Maar mag ik toch even op iets wijzen?
Welke veranderingen of aanpassingen jullie ook invoeren, geen enkele zal geloofwaardig zijn als jullie niet eerst die vermaledijde eucharistieviering op zondag afschaffen.

Je kan op geen enkele geloofwaardige wijze blijven beweren dat de luisteraar belangrijk is als je hem op elke zon- en elke christelijke feestdag wegjaagt door een uur lang een mis uit te zenden.
Voor alle duidelijkheid: de maatschappelijk discussie of een christelijke viering op een openbaar radiostation nog haar plaats heeft in deze religieus overgevoelige tijden laat ik zelfs nog onaangeroerd. Het gaat mij vooral over de radiofonische kwaliteiten van die mis. Want geen enkele verklaring met de woorden ‘luisteraar’ of ‘veranderende luistergewoonten’ in kan van toepassing zijn op een zendschema met eucharistieviering in.

Ik vraag jullie oprecht: is er iemand van jullie, leidinggevenden van Radio1, die op zondag al eens zijn radio heeft laten opstaan tussen 10 en 11u ‘s ochtends?*  Wellicht niet. Begrijpelijk ook, want dat is niet om aan te horen. Als je dat op radiofonische gronden analyseert is dat een uur lang saaie en slecht gepresenteerde inhoudelijke nonsens. Bloedernstig bedoelde nonsens dan nog. Muzikaal (ja, er wordt soms ook in gezongen of een orgel bespeeld) valt het bovendien volledig buiten het Radio1-muziekprofiel, zelfs als je dat van pakweg Wonderland of Luc Janssen er naast legt. Daarbij komt nog dat het hele ding zowaar langer duurt dan de gemiddelde podcast, vandaag klokte de mis af op 54 minuten. Enfin, geen enkele radiomaker die zijn werk au serieux neemt zou zoiets durven uit te zenden. En dus moet het afgeschaft worden.

O ja, ik ken de argumenten die in het verleden gebruikt werden om die mis te verantwoorden: openbare dienstverlening, historisch gegroeid, politieke beslissing,... wel, ze houden in 2017 al lang geen steek meer, toch zeker niet als je rekening wilt houden met de luisteraar, wat jullie toch willen doen, neem ik aan?

Als het om de dienstverlening gaat, zend die mis dan gewoon uit op het veel populairdere Radio2. Of bied ze online aan, vreemd genoeg is op jullie site en in Radioplus ongeveer alles herbeluisterbaar behalve die mis, wisten jullie dat?
Of, mijn ultieme suggestie: laat ze op een C-90 cassettetje persoonlijk bezorgen  aan die 18 luisteraars -ik kan er een of twee naast zitten- die er op zitten te wachten.

Als het om de andere argumenten gaat, dan is het tijd dat jullie enige moed tonen en bewijzen waarom jullie je titel en loon van manager waard zijn. Schaf die mis af en zend op zondagochtend iets uit wat Radio1-waardig is.
Doe het voor de luisteraar. Hij is belangrijk, dat zullen jullie binnenkort ongetwijfeld beweren.


Uw kapoen Henk.

*Ik weet dat jullie niet geluisterd hebben. Speciaal voor jullie laat ik eerstdaags een cassettetje bezorgen met de uitzending van vandaag.